سطح ۳ · انتشار

ماتریس رؤیت و دسترسی

رؤیت فایل‌ها و طرح‌ها ساده‌ی «عمومی/خصوصی» نیست. دسترسی ساختار ماتریسی و موضوعی دارد و از سه منبع تغذیه می‌شود: دسترسی‌ای که مدیر اعطا می‌کند، قواعدی که سیستم روی داده اجرا می‌کند، و فیلترهایی که خود کاربر برای علاقه‌مندی‌هایش تعریف کرده.

نکته‌ی کلیدی: دسترسی می‌تواند بر اساس «داده‌ی فیلدها و دامنه‌ی مقادیر» باشد، نه فقط کتگوری — مثلاً «فقط طرح‌های شهر X» یا «فقط بازه‌ی قیمت Y».

گروه ذی‌بطان
کتگوری/موضوع
تایپ و دسته‌بندی طرح
فیلد و دامنه
شهر، بازه‌ی قیمت، ویژگی‌ها
گروه کاربری
نقش، سطح، واحد سازمانی
فرد/طرح خاص
استثناهای تک‌تک
لایه
دسترسی اعطایی مدیر
۴/۴
۳/۴
قواعد دامنه
۴/۴
۲/۴
دعوت خاص
—
قواعد سیستمی (فیلدمحور)
۳/۴
۴/۴
۲/۴
۰/۴
—
—
علاقه‌مندی کاربر
۴/۴
۴/۴
فیلتر شخصی
۰/۴
—
۱/۴
ذخیره‌ی تکی
—

سه لایه‌ی رؤیت — هر لایه بعدی، روی خروجی لایه‌ی قبلی اعمال می‌شود.

تعامل مستند در سندظرفیت تعریف‌شدهردیف‌های نشان‌دار = ورود به لایه عمیق‌تر

سه لایه — ترتیب اعمال

لایه‌ی اول مرز امنیت است: هیچ قاعده یا علاقه‌ای نمی‌تواند چیزی را بیرون از اجازه‌ی مدیر به کاربر نشان دهد. لایه‌ی دوم روی داده عمل می‌کند: مثلاً اگر طرحی در شهر X باشد و کاربر فقط به شهر X دسترسی داشته باشد، می‌بیندش — بدون اینکه کسی تکی‌تکی به او دسترسی داده باشد. لایه‌ی سوم شخصی‌سازی است: در میان همان چیزهای مجاز، سیستم اولویت‌بندی پیشنهاد می‌دهد.

آنچه مدیر اجازه‌ی دیدنش را داده←آنچه قواعد سیستم روی داده می‌بینند←آنچه کاربر دوست دارد ببیند

چرا دسترسی فیلدمحور مهم است

دسترسی کتگوری‌محور برای سامانه‌ای با تنوع بالای طرح کافی نیست. وقتی سیاست سازمان این باشد که «طرح‌های بالای N میلیارد فقط برای گروه A»، دسترسی باید روی مقدار فیلد قیمت سوار شود، نه روی تگ‌های دستی. همین مدل، تعریف دسترسی‌های پیچیده را بدون ساختن کتگوری‌های بی‌شمار ممکن می‌کند.

نکته

ابعاد دقیق ماتریس (موضوع × فیلد × نقش × طرح) با فهرست نهایی نقش‌ها نهایی می‌شود.